Human Rights in Finance en de Nederlandsche Bank - Raad van State, 19 augustus 2026
Nabeschouwing met Simon Lelieveldt van stichting Human Rights in Finance (HRIF.EU), gevolgd door de integrale registratie van de zitting tegen De Nederlandsche Bank (DNB) bij de voorzieningenrechter van de Raad van State op 19 augustus 2026.
Dit verslag is een coproductie tussen Pinch of Soot en Potkaars
Potkaars en Pinch of Soot kregen toestemming de zitting in haar geheel op te nemen, met uitzondering van de griffier en met inachtneming van de wens van de partijen. HRIF.EU gaf toestemming voor de opnamen. DNB gaf toestemming voor de bijdragen van de advocaat van Pels Rijcken, maar niet voor de eventuele bijdragen van de vertegenwoordiger van DNB die naast haar zat.
DNB is toezichthouder van de banken in Nederland. Banken die mogelijk te voortvarend een systeem van transactiemonitoring (TMNL) hebben opgezet en dit zonder wettelijke grondslag zijn gaan gebruiken, met mogelijk vele schendingen van privacywetgeving tot gevolg.
Inzet van deze zitting bij de Raad van State is een Wet Open Overheid verzoek (WOO-verzoek) aan DNB als toezichthouder om documenten openbaar te maken die hierover duidelijkheid kunnen geven. Volgens DNB vallen de gevraagde stukken echter onder haar geheimhoudingsplicht en vanwege diezelfde geheimhoudingsplicht zegt DNB niet te kunnen motiveren waarom ze onder de geheimhoudingsplicht vallen, zonder die plicht te schenden.
Omdat DNB haar besluit de stukken niet te delen niet motiveerde, oordeelde de rechtbank in Amsterdam dat DNB in strijd handelde met het motiveringsbeginsel. De rechtbank vernietigde daarom het door DNB genomen (en door HRIF bestreden) besluit.
DNB vraagt in deze zitting bij de Raad van State als appèlinstantie om geen nieuw besluit te hoeven nemen, totdat de zaak in hoger beroep wordt behandeld.
HRIF stelt op zijn beurt dat er geen sprake kán zijn van geheimhoudingsplichtige documenten omdat die expliciet buiten het WOO verzoek zijn gehouden. Door DNB toe te staan haar besluit niet te hoeven motiveren, zouden de Raad van State en DNB feitelijk de werking van de WOO buiten werking stellen. Maar, zo stelt Simon Lelieveldt van HRIF.EU tijdens de zitting: "de WOO is als een MRI schan voor bestuursorganen zoals DNB. Het achterhouden van stukken doet pijn aan de rechtsstaat".
links:
Voorgeschiedenis van deze procedure op de website van HRIF.EU https://hrif.eu/2026/08/rechtbankmaantfinancientotspoed26/
Uitspraak rechtbank Amsterdam ECLI:NL:RBAMS:2026:5753 https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBAMS:2026:5753
Rond minuut 56 was de vertegenwoordiger van DNB aan het woord. Deze passage is uit de reportage gehouden. De transcript hieronder is automatisch gegenereerd en kan fouten bevatten:
Dan raken we inderdaad wel aan het geschil zoals dat in de bodemprocedure voorligt. Maar die geheimhoudsbepalingen zijn heel breed. En met de invoering van de WOO voor DNB zijn geen nhoudelijke wijzigingen beoogd ten opzichte van de WOB. Dat is wat DNB betreft een belangrijke constatering, omdat onder de WOB DNB niets hoeft te delen. Dus als we dat als uitgangspunt nemen, is het gewoon zo dat je al vrij snel aanvullende informatie deelt. Want als ik abstraheer van dit verzoek, überhaupt dat enkele feiten die je bijvoorbeeld overleg hebt gevoerd met collega-toezichthouders, kan al iets prijsgeven. Zeker als men bijvoorbeeld op goed geluk WOO-verzoeken doet. Als je informeert naar de hertoetsingsgesprekken die DNB ook met de CEO van ING gevoerd heeft. Ik verzin dit uiteraard. Maar als je dan moet aangeven, we hebben die en die documenten aangetroffen, die zijn die en die reden vertrouwelijk, geef dat al iets prijs.
Staatsraad: Ja, maar nu zit u weer op documentenniveau, hè?
Ook categorieën denk ik, eerlijk gezegd.
staatsraad: Nou, misschien kunt u uw antwoord daarop toespitsen dan?
Nou, dit zag ik eigenlijk op categorieën. Dat zou de categorie zijn, de interne correspondentie die is gevoerd over deze aangelegenheid. Dan is er dus kennelijk intern gecorrespondeerd over die. En dat is al vertrouwelijk informatie? Ja, daar kun je speerpunten uit afleiden inderdaad. Of je kunt er überhaupt uit afleiden dat het een topic is geweest binnen DNB. Ja, dat is al vertrouwelijk informatie. Ja, daar kun je speerpunten uit afleiden inderdaad. Of je kunt er überhaupt uit afleiden dat het een topic is geweest binnen DNB. En dat is al vertrouwelijk, omdat die geheimhoudsbepalingen zijn gewoon breed. En dat is wel ook met een goed doel, namelijk het beschermen van die informatievoorziening aan DNB. DNB heeft een doorlopende toezichtrelatie dat is niet-ad-hoc. Instellingen zijn gehouden om ook het eigen beweging info te delen, dat is uiteraard behoorlijk ingrijpend, kan dat zijn als die vertrouwelijkheid niet voldoende geborgd is. En die vertrouwelijkheid is dus ook vaste lijnen in de jurisprudentie wel geborgd. Nogmaals, wordt breed uitgelegd. Onder de WOB hoeft de DNB niets te delen. Met de WOO die geen inhoudelijke wijzigingen beoogd. Dus als je dan toch, wat de rechtbank voor lijkt te staan, een aanvullende motivering verlangt, geef je daar echt al vrij snel informatie mee prijs. In ieder geval meer dan je onder de WOB zou doen. En dus DNB ziet dat wel degelijk als problematisch, ook op categorieniveau. In ieder geval ligt dat in de bodemprocedure voor.
De pleitaantekeningen van HRIF.EU (afbeelding hieronder) werden door Lelieveldt uitgedeeld aan de procespartijen, maar ook aan de aanwezige journalisten.
