Donorwet, Referendum en Debat - 2018


"Waar gaat het over bij de donorwet en wat vindt onze achterban van de wet en het referendum?" Daarover gaan we met elkaar het gesprek aan op 31 mei 2018 bij de Piratenpartij in Utrecht en iedereen is welkom. Gastsprekers zijn Bart Nijman en Alberto Miranda.

We vroegen aan Rick Falkvinge, Julia Reda en Ancilla van de Leest, wat hun visie is op de donorwet en op dit referendum. Je vindt hun antwoorden verderop in dit artikel.

We hielden een @piratenpartij Twitter poll en vroegen:
“Vind jij dat de Piratenpartij Nederland (PPNL) zich inhoudelijk zou moeten uitspreken over de #donorwet?”

Van de mensen die stemden vond 34% dat we ons, als partij, niet inhoudelijk over de wet zouden moeten uitspreken. Van de mensen die vonden dat PPNL wél een standpunt zou moeten innemen, was 32% tegen en 30% vóór (4% zei ‘anders’). Zo’n verhouding tussen vóór en tegenstanders van de wet zagen we ook in een eerdere peiling op ‘Loomio’ (ons online discussieplatform voor leden).

De Piratenpartij Nederland is vóór een referendum en de geïnterviewde Piraten zijn dat ook. Ancilla is daarover het meest uitgesproken, maar laat in het midden hoe ze zelf zou stemmen. Julia was daarover het meest uitgesproken als voorstander, ze zou ook willen dat Piraten een vóór campagne voerden.

Rick is ook vóór het nieuwe opt-out systeem. Hij maakt in zijn antwoord de vergelijking met eigendomsrecht en hoe dat niet van toepassing is op organen.

De Piratenpartij staat neutraal tegenover de wet zelf, maar roept op om te tekenen voor het referendum en om deel te nemen aan het publieke debat.

Op 31 mei bij de Piratenpartij in Utrecht legt Alberto Miranda van Diem25 vanuit zijn medische achtergrond als onderzoeker uit wat er nu precies gebeurt bij een orgaandonatie (voertaal Engels). Alberto is zelf vóór de donorwet. Alptekin Akdogan van GeenPeil is tegenstander van de nieuwe wet en gaat samen met Alberto en met Jasper van Buul van Burgercomité Nederland in gesprek met het publiek.

Bij een referendum gaat het om jóuw mening en als het referendum er komt gaat het om jouw stem.
Je bent uitgenodigd om mee te doen:
31 mei, 20.00 uur, Utrecht.

we vroegen drie Piraten naar hun mening tav de nieuwe donorwet/ADR en het aanstaande referendum

· Rick Falkvinge, oprichter van de eerste Piratenpartij in Zweden
· Julia Reda, lid van het Europees parlement voor de Piratenpartij in Duitsland
· Ancilla van de Leest, voormalig lijsttrekker van de Piratenpartij in Nederland

… “What is your opinion on the law about organ donorship that is put forward for a referendum? Do you feel a law such as this one is fit to be put forward in a referendum? Do you feel Pirates ought campaign for signatures to be collected? Should we as a party be in favour of this law, or be against it, once the referendum is called? (Or ought we rather stick to our core program?) What other personal views would you like to share?

The law:

Defines when a person of Dutch citizenship is considered to be an organ donor. With this new law, unless you register to not be a donor, you’re now considered to be one: being a donor is the new default. The previous opt-in system has changed to an opt-out system.

Those in favour of the law claim registration is a small favour to ask considering the life-saving benefits of more available organs. And they’ll still ask your relatives if you didn’t register, and you’re dead anyway.

Those against the law claim that the right to privacy/bodily integrity that used to be more absolute, has now become conditional as you need to register to a database to exercise a constitutional right.

Dutch Pirates appear to be divided on the topic, the Pirate Party in the Netherlands would likely take a neutral stance if this referendum gets called.

I’m putting together informative sessions late May with local Pirate parties, to be streamed online and I intend to Twitter-poll our followers through @piratenpartij handle. I would like to accompany the poll result with the views of some of our most prominent (ex)Pirates (that’s you!) in an article I intend to publish late May, leading up to these events.” …

From: Rick Falkvinge

Hi Rico,

This is an interesting question as far as political theory goes. I am assuming that we’re not talking about donating organs while you’re still alive (Monty Python style), but when you’re dead. As long as you’re alive, self-ownership is the most fundamental of property rights.

The question therefore becomes: does a dead person own their organs?

More generally: can a dead person exercise ownership at all?

We note that most if not all laws have clauses that make property pass from one person A to another person B, sometimes minus a lot of taxes, in the exact the moment person A dies. So in all the jurisdictions I’m aware of, dead people cannot own anything. We also observe that in most jurisdictions (but not all), the government claims part of what’s being passed from A to B.

Further, there is /no/ jurisdiction I’m aware of where the heirs to somebody becomes the legal owners of the deceased person’s organs, or any other part of their body. So this isn’t even removing existing property rights.

So in my mind, seeing from a political theory perspective, such a measure is uncontroversial and does not jeopardize fundamental rights.

Further, there are numerous pragmatic advantages to increasing the organ pool for donations. Seeing these heavy reasons in the pro basket, and little to no arguments in the con basket, I would go with a strong yes.

This would be my analysis. I hope it’s helpful.



From: Julia Reda

Dear Rico,

Thank you for your question.

I think the question of an opt-out system for organ donorship is an excellent subject for an advisory referendum. It is clear that significantly more people agree to organ donorship under an opt-out system than if it’s opt-in. In and of itself, this is a compelling argument for changing to an opt-out system. However, it is also important to give everyone the possibility to make informed choices about their own bodily integrity. There may be parts of the population to whom bodily integrity after their death does not matter at all, to others it may be vitally important. They may find the thought of their body being harmed after death unbearable, or it may be really important to them that their body is used to help as many others as possible. This is a matter of personal beliefs and choices that the state should not unduly interfere in.

That does not however mean that the state shouldn’t push people to try to ask themselves that question and make a decision at some point, whether it be an organ donor or not. The most important question to answer when trying to decide over an opt-out system, in my view, is therefore which system more closely approximates the real attitudes of the people in the Netherlands. Is the low number of organ donors under the opt-in system a consequence of fears and doubts associated with organ donorship? Or is it more of a consequence of lack of information, of never getting around to being registered as a donor?

A consultative referendum is an excellent way to find out, because people who may have otherwise never asked themselves the question will be confronted with it, make up their minds, and hopefully vote accordingly. It would be a pity if the possibility to consult the population on such important questions were no longer available.

Personally, I believe that the drastic increase in organ donorship under opt-out systems shows that the majority of people are comfortable with the idea of organ donorship, but may not feel strongly enough about it to actively take steps to register. Ideally every person would get asked the question at some point in their lives, but the small task of registering should be enough to safeguard the rights of those who want to protect their bodily integrity after their death to do so.

The societal effect of an opt-out system is overwhelmingly positive, it has the potential to save many lives. I therefore would vote in favour of an opt-out system and would encourage the Pirate Party to support a Yes vote. It’s a way of encouraging people to take responsibility for each other by thinking about their own power to help, which is fully in line with Pirate values. In any case, though, the outcome of the referendum should be respected. It would be a bad idea to introduce an opt-out system against the wishes of the majority of the population.



Van: Ancilla van de Leest

Hey Rico,

Het debat tussen voor- en tegenstanders van de nieuwe donorwet gaat gepaard met sterke emoties. Een argument van tegenstanders van de donorwet is dat van ‘eigendom’ van organen. Ik vind zelf niet dat er ‘organen worden afgepakt’, maar met deze wet vind ik het des te meer belangrijk om af te spreken dat er nooit in organen mag worden gehandeld. Ik wil ook benadrukken dat gelijke toegang tot onze gezondheidszorg moet blijven gelden, voor iedereen. Het is de arts die op medische gronden beoordeelt wie in aanmerking komt voor een donororgaan, ongeacht of je wel of geen donor bent. Hoe meer donororganen hoe korter de wachtlijsten, maar er zullen vast wel wachtlijsten blijven.

Het recht op lichamelijke integriteit is geregeld in art. 11 van de grondwet en mag je zien als een afgeleide van het recht op privacy art. 10. Heel belangrijke rechten, ze staan niet voor niets in de grondwet. Voor sommige mensen is het verschil tussen ‘hersendood’ en ‘klinisch dood’ ook heel belangrijk en voor oa die mensen staan deze twee grondrechten onder druk. Je moet je immers registreren in een database als je geen donor wilt zijn, terwijl dat voorheen niet nodig was en je recht op lichamelijke integriteit zonder die voorwaarde was.

Maar met donororganen kunnen we levens redden en het recht op leven is een fundamenteel mensenrecht. De afweging om vóór of tegen deze wet te zijn, is voor mij vooral een persoonlijke afweging. We hadden er wel méér aan kunnen doen om onder de oude wet mensen aan te sporen zich te registreren. Bijvoorbeeld door op het gemeentehuis, als je een paspoort of rijbewijs komt halen, steeds de vraag te stellen of je je voorkeur voor donorschap wilt registreren als je dat nog niet gedaan had. Of iedere keer als je via Internet inlogt met je digid.

In plaats daarvan hebben onze Tweede- en Eerste Kamer met de nieuwe donorwet de keuze gemaakt voor een samenleving waarin orgaandonatie via een opt-out systeem wordt geregeld.

Hierover hadden ze zélf een referendum kunnen uitschrijven, zonder dat we eerst die 300.000 handtekeningen moeten verzamelen. Misschien is een referendum juist wel een hele goede aanleiding om het publiek debat met elkaar te voeren en zo die gewenste bewustwording te krijgen!

Het is tekenend voor de zorgelijke staat van onze democratie, dat voor het referendum moet worden gevochten. Ik zie dat als een gemiste kans van onze volksvertegenwoordigers. Ik ben vóór een referendum over de donorwet en roep iedereen op te tekenen. Ik zie uit naar het publieke debat over de donorwet komende maanden.



Deelnemers aan het debat op 31 mei, oa:

Alberto Miranda Bedate.
Alberto heeft een B.S. diploma farmaceutische Wetenschappen en een PhD moleculaire celbiologie, hij doet postdoctoraal onderzoek regeneratieve geneeskunde bij Universiteit Utrecht. Alberto is DSC coördinator DIEM25 Utrecht.

Bart Nijman.
Bart is redacteur bij GeenStijl en voert campagne (‘hart voor democratie’) voor de referendum handtekeningen met GeenPeil.

Overige organisaties/deelnemers:
Jasper van Buul, Burgercomité Nederland

Organisatie: Rico Brouwer

bron artikel: Piratenpartij Utrecht